De technologie is beschikbaar. Wat bedrijven missen is de vertaallaag.

Hij vereist geen training en geen certificaat. Na de wijziging door verordening (EU) 2026/1744 vereist artikel 4 van de AI Act dat aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen de ontwikkeling van AI-geletterdheid onder hun personeel ondersteunen, in plaats van een bepaald niveau ervan te waarborgen. Dat is een inspanningsverplichting, geen resultaatsverplichting. Materiaal dat dreigt met boetes wegens het ontbreken van een certificaat beschrijft de tekst van de regel van vóór 27 juli 2026.

Niet alles. De transparantieverplichting uit artikel 50 van de AI Act, die geldt vanaf 2 augustus 2026, betreft niet elke gepubliceerde tekst en niet elke afbeelding of video. Bij teksten betreft de labelverplichting materiaal dat het publiek informeert over zaken van openbaar belang, zodat het merendeel van de marketingteksten niet gelabeld hoeft te worden. Duidelijk gelabeld moeten daarentegen visuele, audio- en audiovisuele inhoud worden die met AI is gemaakt en de ontvanger kan misleiden over de vraag of de personen, voorwerpen, plaatsen en gebeurtenissen in het materiaal echt zijn.

Omdat het hulpmiddel in een ongewijzigd proces terechtkomt. Volgens het onderzoek van McKinsey verklaren acht op de tien respondenten dat AI hun productiviteit heeft verbeterd, maar een effect op de EBIT schrijft 37% eraan toe, praktisch evenveel als een jaar eerder. Van de 6% respondenten met een reëel rendement heeft bijna drie kwart de werkstromen grondig opnieuw ontworpen. Aan het bureau bespaarde minuten veranderen zichzelf niet in geld.

Het is het op orde brengen van de manier waarop een bedrijf zijn werk beschrijft, zodat zowel mensen als taalmodellen het kunnen uitvoeren, en het opbouwen in de organisatie van de competentie die dat onderhoudt. Zij omvat de gereedheidsdiagnose, competentieprogramma's op echte taken, de beschrijving van processen, een standaard voor het werken met modellen en meting op gegevens uit de systemen van het bedrijf. Het is geen training over de bediening van een hulpmiddel.

Een procesvertaler is een medewerker van het bedrijf, geen informaticus, die een proces vanuit de zakelijke kant begrijpt en het zo kan beschrijven dat een taalmodel het correct en herhaalbaar uitvoert. Hij beschrijft de taken van de eigen afdeling, onderhoudt een bibliotheek van beproefde werkpatronen, beoordeelt de kwaliteit van antwoorden voordat die naar de klant gaan en meldt processen die klaar zijn voor automatisering.

De vertaallaag is de laag tussen het bedrijfsdoel en het hulpmiddel: proces, kennis, regels, gegevens en beslissingen die zo zijn beschreven dat zowel een mens als een taalmodel ze begrijpt. In de meeste bedrijven bestaat zij uitsluitend in het hoofd van twee of drie mensen. Een bedrijf dat haar heeft, kan elk model en elke leverancier kiezen zonder het tot dan toe verrichte werk te verliezen.

Met één proces dat te beschrijven en te meten is, en niet met het kopen van licenties voor iedereen. De volgorde die werkt: keuze van een proces met een eigenaar, meting van de toestand vooraf, beschrijving van het proces in een vorm die begrijpelijk is voor een mens en voor een model, een pilot met meting achteraf, een besluit over opschalen. Het kopen van het hulpmiddel is de vierde stap, niet de eerste.

In onze opzet dertig dagen. Zij eindigt met een gereedheidsscorecard op drie dimensies, dat wil zeggen op de dimensie mensen, kennis en processen, met een lijst van processen geordend op waarde, haalbaarheid en risico, met de specificatie van één proces dat klaar is voor een pilot en met één aanbeveling: invoeren, eerst op orde brengen of stoppen.

Nee. Wij zijn de architect van de methode en de facilitator van de verandering. De technische integratie wordt uitgevoerd door de afdeling informatica van het bedrijf of door een integrator die het bedrijf aanwijst, op basis van onze invoeringsbriefing. Wij verkopen geen licenties en wij zijn van geen enkele modelleverancier wederverkoper, dus de modelkeuze volgt uit het soort gegevens, de kosten per taak en het veiligheidsbeleid, en niet uit een partnerovereenkomst van ons.

Een training over een hulpmiddel leert de bediening. De competentietransformatie verandert hoe het werk van het bedrijf is beschreven en laat in de organisatie iemand achter die die beschrijving onderhoudt. Het effect van een training wordt gemeten met de beoordeling van de training. Het effect van een transformatie wordt gemeten met de tijd in het proces, het aantal correcties en de doorvoer, op gegevens uit de systemen van het bedrijf, voor en na.

Een beslisser in de directie, die verantwoordelijk is voor het doel en voor het besluit over opschalen, en een proceseigenaar in elke betrokken afdeling. Zonder die twee rollen beginnen wij niet, want zonder hen eindigt de diagnose in een rapport en niet in een besluit.